Informatie voor Verwijzers

Het Forensisch Centrum voor Adolescenten (FCA) biedt een Forensisch Programma op Maat (FPM) en verblijf in het Fasehuis aan. Hieronder vindt u meer informatie over de behandelkaders, het FPM, behandelingen en interventies en de verblijfszorg.

Behandelkaders

Cliënten worden door de rechter geplaatst bij het Forensisch Centrum voor Adolescenten (FCA) op strafrechtelijke titel en in sommige gevallen op civielrechtelijke titel. Het FCA werkt nauw samen met de gezingsvoogd, jeugdreclasseringswerker en/of toezichthouder van de cliënt. Na beëindiging van de strafrechtelijke titel kunnen jongeren die hier vanwege hun problematiek voor in aanmerking komen, hun deeltijdbehandeling en verblijf bij het FCA voortzetten in het kader van de Wet langdurige zorg.

Plaatsing bij het FCA kan middels:    

  • Schorsende voorwaarde
  • Voorwaardelijk strafkader
  • Gedragsbeïnvloedende maatregel
  • Voorwaardelijke PIJ
  • STP en verplichte nazorg
  • Wet langdurige zorg

Het FCA heeft een WTZI-erkenning. Met deze toelating mag zorg worden verleend waarop aanspraak bestaat ingevolge de Wet Langdurige Zorg.            
Het Forensisch Programma op Maat is voorts erkend als scholing- en trainingsprogramma (STP) voor justitiële jeugdinrichtingen. Het FCA heeft een samenwerkingsovereenkomst met Stichting 180 waarin de kwaliteitsbewaking van de programma’s Work-Wise is gewaarborgd.

De doelgroep van het FCA heeft de volgende kenmerken:
– sterk gedragsgestoord met een licht verstandelijke beperking (SG-LVB);
– zich ontwikkelende ernstige antisociale persoonlijkheidsstoornis;
– ontwikkelingsfase jongvolwassene (ASR);
– comorbiditeit met andere stoornissen zoals ADHD en/of problematisch middelen gebruik;
– recidiverende politie- en justitiecontacten vanwege ernstig delictgedrag;
– hoge recidivekans voor ernstig delictgedrag;
– behorende tot een overlastgevende groep jongeren (TOP 400/1000).

Uitsluitingscriteria van het FCA zijn:
– een zich ontwikkelende psychiatrische stoornis in engere zin (schizofrenie, bipolaire stoornis);
– een primaire en dominante verslaving waardoor behandeling niet van de grond komt;
– onbeheersbare directe agressie;
– een lage tot matige behandel- en ondersteuningsbehoefte;
– een laag recidiverisico.

Het FCA heeft op dit moment geen wachtlijst.

Het Forensisch Programma op Maat

  • is een specialistische deeltijdbehandeling
  • een alternatief voor gesloten jeugdzorg of plaatsing in een PIJ-instelling
  • behelst een intensief programma van 2 tot 7 dagdelen per week
  • uitgevoerd door een multidisciplinair team
  • gericht op stabiliteit, groei en afname van delinquent gedrag

Het Forensisch Programma op Maat (FPM) staat voor een geïntegreerde aanpak van ontwikkelprogramma’s en interventies gericht op stabilisatie van onze cliënten en stress reductie. Het wordt aangeboden door een multidisciplinair behandelteam bestaande uit een forensische gz-psycholoog met kennis op het gebied van de forensische jeugd- en volwassen GGZ (regiebehandelaar), psychologen en sociaal maatschappelijk werkers. Middels een multidisciplinair overleg worden de behandeldoelen vastgesteld en wordt de voortgang gemonitord. Daarnaast vindt regelmatig uitvoeringsoverleg plaats met ketenpartners.
Het voornaamste doel van het FPM is het tegengaan van een (verdergaande) carriere en het verlagen van de risicofactoren voor het (opnieuw) plegen van een ernstig geweldsdelict of ernstig overlastgevend gedag. Vanwege de lange hulpverleningsgeschiedenis en de aard en ernst van de problematiek van onze cliënten, wordt een behandeling in geslotenheid vaak niet (meer) wenselijk geacht. Tegelijkertijd is resocialisatie een ingewikkeld traject. Onze cliënten hebben een grote structuurafhankelijkheid en pedagogische ondersteuningsbehoefte, maar ook een enorme drang naar autonomie en zelfstandigheid. Een juiste bejegening van onze cliënten is essentieel voor het opbouwen van een goede behandelrelatie. Dat betekent enerzijds dat zij ruimte moeten krijgen om fouten te maken en dat anderzijds stevig grenzen moeten worden gesteld. Het FCA heeft kennis in huis van zowel de forensische jeugd- als volwassenzorg, de kaders en mogelijkheden waarbinnen forensische zorg kan worden opgelegd en van forensische diagnostiek.

Het FPM is een ambulant traject waardoor verdere institutionalisering tegen wordt gegaan. Een positieve persoonlijkheidsontwikkeling en gedragsverandering worden gestimuleerd in een representatieve leefomgeving buiten. Hier wordt de theorie gekoppeld aan de praktijk. Interventies die worden ingezet zijn onder meer het in kaart brengen en stimuleren van het sociale netwerk van de cliënt, technieken voor het verbeteren van de emotieregulatie en conflicthantering, oefenen met sociale vaardigheden en competenties (middels therapie, trainingen en real life coaching).

Deeltijdbehandeling
Het Forensisch Programma op Maat is een deeltijdbehandeling die ingezet wordt in het kader van een straf, maatregel of resocialisatietraject, waardoor de (nu nog) kwetsbare, te beïnvloeden jongere, in een dwingend kader, wordt gestimuleerd zich te committeren aan een intensief individueel weekprogramma. De cliënt verblijft thuis of in de woonvoorziening van het FCA. Deelname aan het FPM sluit goed aan op de behandeling die wordt geboden binnen de gesloten jeugdzorg en justitiële jeugdinrichtingen, omdat onder meer gewerkt wordt met dezelfde behandelprogramma’s waarvoor licenties zijn verkregen (zie Interventies).

Afhankelijk van de zorgbehoefte neemt de cliënt meerdere dagdelen per week deel aan de behandeling (minimaal 2 en maximaal 7 dagdelen). De behandelintensiteit is afhankelijk van de zorgbehoefte en neemt gaandeweg af, bijvoorbeeld wanneer een cliënt een dagbesteding heeft gevonden en stabieler is geworden. Indien een jongere bij aanmelding geen dagbesteding heeft, kan het FPM bestaan uit zeven dagdelen. Wanneer de jongere een opleiding, werk of andere zinvolle eigen dagbesteding heeft gekregen, zal de intensiteit worden teruggebracht naar 4 tot 2 dagdelen per week.

Het FPM behelst vier behandelfases:

  1. Startfase > diagnostiek en sociaal netwerk in kaart brengen
  2. Implementatiefase > hoge behandelintensiteit
  3. Veranderfase > verlaging behandelintensiteit
  4. Afsluit- of Onderhoudsfase > beëindiging dan wel mogelijke doorstroom naar lichtere vorm van zorg

Startfase
In de startfase wordt met name geïnvesteerd in het opbouwen van een relatie met het behandelteam en het leggen van de basis voor de verdere behandeling. De cliënt wordt bekend gemaakt met de aanpak en de programma’s van het FCA, het sociale netwerk wordt in kaart gebracht en het contact met de bij deze cliënt betrokken ketenpartners wordt opgepakt zodat een sluitend systeem rondom de cliënt ontstaat.          
De startfase eindigt met het vaststellen van een behandelplan met concrete doelen en regels dat elke maand geëvalueerd en indien nodig bijgesteld wordt door het behandelteam.

In de startfase wordt met name geïnvesteerd in het opbouwen van een relatie met het behandelteam en het leggen van de basis voor de verdere behandeling. De cliënt wordt bekend gemaakt met de aanpak en de programma’s van het FCA, het sociale netwerk wordt in kaart gebracht en het contact met de bij deze cliënt betrokken ketenpartners word opgepakt zodat een sluitend systeem rondom de cliënt ontstaat.          
De startfase eindigt met het vaststellen van een behandelplan met concrete doelen en regels dat elke maand geëvalueerd en indien nodig bijgesteld wordt door het behandelteam.

Implementatiefase
In deze fase start de cliënt met de in het behandelplan afgesproken programma’s, interventies en regels, zowel individueel als op groepsniveau en worden beschermende factoren verder uitgebreid. Deze fase is een fase van gewenning waarin vaak de grenzen worden opgezocht waarop met gepaste interventies, technieken en soms sancties wordt gereageerd en waarin (nog) een actieve rol is weggelegd voor de toezichthouder of jeugdbeschermer. Afhankelijk van de medewerking van de cliënt leert deze dat hij/zij de eigen vrijheden kan uitbreiden of verliezen. De behandelrelatie krijgt in toenemende mate een corrigerende dan wel complementerende en daardoor stimulerende plek en de cliënt ervaart de consequenties van gemaakte keuzes. Het belangrijkste behandeldoel in deze fase is dat de cliënt stopt met het plegen van (ernstige) delicten en de behandelrelatie blijft voortduren, ook wanneer een cliënt tijdelijk weer binnen wordt geplaatst.         
Deze fase eindigt met een verslag waarin de voortgang van de behandeldoelen wordt geëvalueerd.

Veranderfase
In de veranderfase wordt veel herhaling en oefening geboden met de zich ontwikkelende inzichten, vaardigheden en competenties waarop in de implementatiefase is ingezet. In deze fase bestaat het risico dat de cliënt terug valt in oude, negatieve, gedragspatronen maar is de cliënt ook in staat om hulp en steun te vragen aan en te aanvaarden van het behandelteam. Dit is een fase van volhouden, bijsturen waar nodig en weer doorgaan. De behandelintensiteit kan in deze fase vaak wel worden verlaagd omdat er al een behandelbasis ligt waarop kan worden voortgebouwd, meestal in combinatie met een vaste dag structuur en/of zinvolle dagbesteding.

Afsluit- of Onderhoudsfase     
In deze fase zal de cliënt in staat zijn om  binnen de opgebouwde leef- en dag structuur voort te gaan zonder in aanraking te komen met politie en Justitie vanwege ernstig delictgedrag. Hij/zij kan profiteren van hetgeen in de behandeling is aangeleerd en geoefend. Soms heeft iemand vanwege bijvoorbeeld een verstandelijke beperking en/of ernstige persoonlijkheidsstoornis een aanhoudende ondersteuningsbehoefte. Indien het strafrechtelijk kader eindigt, zal in dat geval de behandeling in het kader van de WLZ kunnen worden voortgezet. 

Behandelinterventies

Onze deeltijdbehandeling sluit aan bij de methodiek, programma’s en interventies die binnen de Justitiële Jeugdinrichtingen en gesloten jeugdzorg worden aangeboden. De jongeren kunnen bij het FCA hun behandeling buiten vervolgen. De jeugdige/jongvolwassene krijgt een programma op maat aangeboden (FPM), gericht op symptoombehandeling, het stabiliseren van hun complexe problematiek en gemoedstoestand en voor een verdere positieve persoonlijkheidsontwikkeling.

De deeltijdbehandeling kan variëren van twee tot zeven dagdelen per week, afhankelijk van de zorgbehoefte van de jongere. Indien een jongere bij aanmelding geen dagbesteding heeft zal het FPM bestaan uit zeven dagdelen (inclusief 2 dagdelen het leer- en werktraject en 2 dagdelen de sportactiviteiten). Wanneer de jongere een opleiding, werk of andere zinvolle eigen dagbesteding heeft gekregen zal de intensiteit kunnen worden terugbracht naar 4-2 dagdelen.

Een overzicht van het Forensisch Programma op Maat kunt u hier downloaden:

Deelname aan het FPM sluit aan op de behandeling die wordt geboden binnen de gesloten jeugdzorg en justitiële jeugdinrichtingen omdat onder meer gewerkt wordt met dezelfde behandelprogramma’s waarvoor het FCA licenties heeft verworven. Het FCA werkt met groeps- en individuele therapie en stemt de in te zetten interventies af op de problematiek en ondersteuningsbehoefte van elke individuele cliënt.

Bij de start van zorg wordt bepaald, mede op basis van het plaatsingsbesluit, welke erkende behandelinterventies we inzetten. Hiervoor wordt een behandelprogramma op maat gemaakt. Naast de reguliere dagactiviteiten krijgen jongeren dit behandelprogramma.

Diagnostiek

Bij de plaatsing en indien nodig wordt verdiepings- of proces diagnostisch onderzoek uitgevoerd.

Crisisinterventies

Inzet behandelaar bij acute crisissituaties.

Behandeling gerelateerd aan delictgedrag

Het FCA biedt aan cliënten een delict gerelateerde behandeling in combinatie met behandeling die zich richt op (onderliggende) psychopathologie. De ernst van de problematiek vraagt om veel training en oefening in de praktijk zodat de kwetsbaarheid, impulsiviteit en patronen van pathologie verminderen en het effect van de behandeling wordt versterkt.

Leren van Delict

Een individuele behandeling gericht op het samen opstellen van een delictanalyse en een delictpreventieplan ter voorkoming van het plegen van nieuwe (soortgelijke) gewelddadige delicten. De jongere leert alternatieve gedragskeuzes te ontwikkelen om daarmee te anticiperen op risicovolle situaties waarin de kans op recidive hoog is. Afhankelijk van het verstandelijk niveau van de jongere kunnen herhalingsbijeenkomsten worden ingepland. Het programma bestaat uit twee fases:

  1. De Delictanalyse (fase 1) Fase 1 bestaat uit minimaal 8 bijeenkomsten
  2. Veranderings-fase (fase 2). Op het moment dat fase 1 binnen de JJI heeft plaatsgevonden, kan een jongere in fase 2 bij het Forensisch Centrum vervolgen. Een goede overdracht door de LvD therapeut in de JJI naar de LvD therapeut van het Forensisch Centrum is belangrijk. Gase 2 bestaat uit minimaal 12 bijeenkomsten

TOPs!

Een behandelprogramma gericht op het terugdringen van antisociaal en agressief gedrag. Er zijn drie soorten thema’s die tijdens de bijeenkomsten aan bod komen:

  • omgaan met boosheid
  • sociale vaardigheden
  • moreel redeneren.

Stoppen met criminaliteit

Gericht op het verminderen van risicofactoren en het bevorderen van beschermende factoren aan de hand van de Savry, een risicotaxatie-instrument, speciaal ontwikkeld om het geweldsrisico bij jongeren te kunnen bepalen. Het instrument bevat dynamische factoren en kan daardoor ook gebruikt worden bij het uitzetten van gedragsinterventies in de leefomgeving van de jongere en behandelplanning. De behandeling wordt zowel aangeboden in een groep als individueel. Naast inzichtgevende gesprekken wordt een beroep gedaan op het uitzetten van gerichte acties middels:

  1. Motiverende gespreksvoering
  2. Gedragsinterventie Vrije Tijd; Wat nu?
  3. Gedragsinterventie Werken aan je Toekomst
  4. Gedragsinterventie C®ash
  5. Aan de sla

Behandeling gerelateerd aan psychopathologie

Traumabehandeling (EMDR)

Een therapie voor mensen die last blijven houden van de gevolgen van een schokkende ervaring, zoals een ongeval, seksueel geweld of een geweldsincident. De jongere krijgt behandeling indien EMDR is geïndiceerd. Afhankelijk van de ernst van traumatisering kan EMDR worden toegepast. Een bijeenkomst duurt driekwartier en vindt over het algemeen wekelijks plaats. Een EMDR-sessie wordt in acht stappen gedaan en de therapie kent in totaal 3 fasen.

Brain4Use

Een behandelprogramma voor het terugdringen van problematisch middelengebruik en verslaving. Afhankelijk van het verstandelijk niveau van de jongere kunnen herhalingsbijeenkomsten worden ingepland. Het ambulante programma heeft één tot twee bijeenkomsten per week. Het programma bestaat uit 5 fases waarin wordt toegewerkt naar het voorkomen van terugval in middelengebruik. De fases worden doorlopen aan de hand van maximaal 16 gesprekken bij een normaal begaafde jongere. Afhankelijk van het verstandelijk niveau van de jongere worden er herhalingsbijeenkomsten ingepland. Het ambulante programma heeft één tot twee bijeenkomsten per week.

Een solide basis voor de toekomst

Een behandeling voor kwetsbare jongeren met hechtings- en persoonlijkheidsproblematiek gericht op meer weerbaarheid, het versterken van gevoel voor eigen waarde en sociale competentie. Hierdoor neemt de kans op seksueel risicogedrag, ongewenste zwangerschappen, inadequate relaties en een gebrekkige sociale positie af.

Het ambulante programma bestaat uit drie modules: Ik en Mezelf, Ik en Relaties en Ik en de Maatschappij. Elke module bestaat uit 12 bijeenkomsten.

Overige behandelingen die we in kunnen zetten

  • Cognitieve gedragstherapie
  • Schematherapie
  • Systeem-/gezins-/relatietherapie

Verblijfszorg

Algemeen
Het Forensisch Programma op Maat wordt zowel ambulant als in combinatie met kleinschalige verblijfszorg in een Fasehuis door het Forensisch Centrum Adolescenten (FCA) geboden. In Fasehuis 1 worden maximaal vier cliënten gehuisvest waarvoor 24 uur per dag, 7 dagen per week woonbegeleiders in het huis aanwezig zijn. Het woonteam zorgt voor de orde en rust in het huis en de structuur en ondersteuning die geboden worden zorgt bij de cliënten voor meer stabiliteit en groei. Na het verblijf in Fasehuis 1 is het wenselijk dat een cliënt de mogelijkheid krijgt geboden om door te stromen naar Fasehuis 2. Het gaat dan om semi-zelfstandige bewoning waar geen 24-uurs aanwezigheid van woonbegeleiders meer is maar wel nog deeltijdbehandeling wordt geboden.

Zelfstandigheidondersteuning          
Het woonteam van het Fasehuis biedt zelfstandigheidsondersteuning. Dit betekent dat de jongeren die wonen in het Fasehuis worden ondersteund op verschillende levensgebieden, waaronder persoonlijke zelfverzorging en hygiëne, eten en gezondheid, organiseren van afspraken en nakomen van regels, sociale activiteiten ontplooien en voorbereiden op wonen na het Fasehuis. Ook wordt ondersteuning geboden bij het aanvragen van fondsen en subsidies, regelen van huisartsafspraken, doen van boodschappen en sporten.
Het woonteam staat in nauw contact met het behandelteam en wordt op de hoogte gehouden van specifieke aandachtspunten en afspraken rondom bejegening en leefregels. Het behandelteam is tevens 24 uur per dag en 7 dagen per week telefonisch bereikbaar voor het woonteam en cliënten indien nodig.

Alles onder één dak  
Het voordeel van begeleid wonen in het Fasehuis van het FCA, is dat cliënten profiteren van een integrale aanpak, waarbij alle ondersteuning onder één dak aangeboden wordt. Dit verkleint de kans op uitspelen door de cliënt alsmede van behandeluitval doordat de lijnen kort zijn tussen de cliënt, woonbegeleiders en het behandelteam. Daarnaast wordt overvraging en stress tegengegaan omdat cliënten slechts met één instelling te maken hebben en niet (meer) met meerdere hulpverleners van verschillende instanties tegelijkertijd. De kleinschaligheid van de instelling biedt daarbij grote voordelen omdat sneller kan worden ingegrepen bij (signalen van) negatieve ontwikkelingen en gedrag. Behandelinterventies kunnen op korte termijn worden aangepast waar nodig. Het multidisciplinaire behandelteam spreekt op alle niveaus dezelfde taal en de afspraken over bejegening en behandeling worden door het hele team nageleefd.