Voor wie
Het FCAJ biedt een unieke benadering met integrale zorg voor adolescenten, gericht op hun specifieke behoeften en uitdagingen.
Het Forensisch Centrum voor Adolescenten en Jeugdigen (FCAJ) biedt een veilige en ondersteunende omgeving voor jongeren tussen de 12 en 23 jaar. Met een unieke en geïntegreerde aanpak combineren wij therapieën, 24/7 verblijfszorg en begeleiding in leer- en werktrajecten, afgestemd op de individuele behoeften van elke jongere. Er verblijven ongeveer 8 jongeren in het fasehuis. Ons team van ervaren professionals heeft een menselijke benadering, waarbij respect en empathie centraal staan, zodat elke jongere zich gehoord en gesteund voelt in hun ontwikkeling en herstelproces.
Doelgroep
Het FCAJ is er voor jongeren die op het niveau van een verstandelijke beperking functioneren en die hoog incident gevoelig zijn, in de leeftijd van 12 tot 23 jaar. Vanwege de complexe en meervoudige problemen ontregelen ze snel met agressie en ernstig grensoverschrijdend (delict)gedrag .
Ondanks dat er al veel hulp is ingezet, heeft dit niet geleid tot het terugdringen van de ernstige gedragsproblemen.
Er is een hoge ondersteuningsbehoefte.
Er is vaak nog diagnostische onduidelijkheid en onderzoek nodig op het gebied van de groeimogelijkheden en leerbaarheid.
Jongeren moeten in staat zijn om zich in een open leefomgeving voldoende te kunnen houden aan de leefregels, afspraken en voorwaarden.
Leren samenwerken en communiceren in de directe nabijheid van het team is daarbij een belangrijk onderdeel.
Kenmerken van de doelgroep:
- Hoge en intensieve ondersteuningsbehoefte
- Complexe meervoudige problematiek
- Een neurobiologische ontwikkelingsstoornis, zoals FAS, autisme en/of ADHD
- Functioneren op het niveau van een licht verstandelijke beperking (LVB)
- Een hechtingsstoornis of trauma gerelateerde stoornis
- Een gedragsstoornis en een zich ontwikkelende persoonlijkheidsstoornis (cluster B)
- Problematisch middelengebruik
- Ontwikkelingsfase jongvolwassene (ASR)
- Recidiverende politie- en justitiecontacten vanwege ernstig delictgedrag
- Hoge recidivekans voor ernstig delictgedrag
- Het ontbreken van het functioneren op een licht verstandelijk beperkt niveau.
- Jongeren in een psychose of
- Jongeren die ernstig verslaafd zijn waardoor behandeling niet van de grond komt
- Onbeheersbare en onvoorspelbare directe agressie
- Een lage tot matige behandel- en ondersteuningsbehoefte
- Een laag recidiverisico
- Het niet kunnen houden aan de behandelvoorwaarden opgenomen in het behandelplan
Plaatsingskader
Cliënten die met politie en justitie in aanraking zijn gekomen, kunnen geplaatst worden door de rechter in een (schorsende) voorwaarde of voorwaardelijk strafkader met een behandelverplichting. Cliënten waar veel zorgen over zijn en die vanwege de ernst van hun gedragsproblemen niet meer thuis kunnen wonen, maar die niet met justitie in contact zijn gekomen, kunnen bij het FCAJ terecht met een voorwaardelijke machtiging gesloten plaatsing.
Plaatsing bij FCAJ kan alleen via de Jeugdwet:
- Civiel rechtelijk met een OTS en machtiging uithuisplaatsing
- Schorsende voorwaarde
- Bijzondere voorwaarde in een voorwaardelijk strafkader
- Gedragbeïnvloedende maatregel
- Voorwaardelijk PIJ
Na een zorgvuldige screening van het behandeldossier en de behandelgeschiedenis, wordt een eerste oriënterend gesprek ingepland met de client en ouder of opvoeder, toezichthouder of gezinsvoogd. Bij een positief plaatsingsadvies kan er na het sluiten van een maatwerkovereenkomst met de gemeente, worden geplaatst.
Bij de plaatsing wordt een intake- en plaatsingsformulier ingevuld waarin een stukje (hulpverlenings)geschiedenis staat beschreven. De wensen voor behandeling van client en ouders of opvoeders worden hierin ook opgenomen, als ook de voorwaarde(n) die door de (kinder)rechter of verwijzer worden opgelegd. Vanuit behandeloogpunt worden door het FCAJ voorwaarden gesteld die belangrijk zijn voor het behandeltraject. Dit is bijvoorbeeld dat er een zinvolle daginvulling is of dat bepaalde medicatie tijdens het behandeltraject ingenomen blijft worden. In het intake- en plaatsingsformulier worden ook de risico’s bepaald voor escalaties of behandeluitval. Hierop worden met elkaar afspraken gemaakt.
Het kan gebeuren dat er van tevoren al door de (kinder)rechter bepaalde voorwaarden aan de behandeling worden gesteld, zoals bijvoorbeeld een verplichte kamer- of urinecontrole. In de behandeling proberen we vooral zo veel mogelijk aan te sluiten bij de behoeften en wensen van de cliënt, omdat we samen en met elkaar moeten willen werken aan een succesvolle behandeling.
Ons zorgaanbod
Ons behandelaanbod bestaat uit een geïntegreerde aanpak met drie zorgcomponenten: therapie, beschermd wonen en extra begeleiding in een leer/werktraject. Er wordt maatwerk geboden en een gerichte 1 op 1 aanpak binnen een stevige behandel- en woonstructuur in een huiselijke omgeving.
Het FCAJ biedt kleinschalige verblijfszorg aan in een Fasehuis in Assen waar maximaal 8 jongeren gehuisvest kunnen worden. Er is 24 uur per dag, 7 dagen per week woonbegeleiding in huis aanwezig. We werken met een vier-ogenbeleid.
Het woonteam staat in nauw contact met het behandelteam en wordt op de hoogte gehouden van specifieke aandachtspunten en afspraken rondom bejegening en leefregels.
Het woonteam van het Fasehuis biedt zelfstandigheidsondersteuning. Dit betekent dat de jongeren die wonen in het Fasehuis worden ondersteund op verschillende levensgebieden, waaronder persoonlijke zelfverzorging en hygiëne, eten en gezondheid, organiseren van afspraken en nakomen van regels, sociale activiteiten ontplooien en voorbereiden op wonen na het Fasehuis. Ook wordt ondersteuning geboden bij het aanvragen van fondsen en subsidies, regelen van huisartsafspraken, doen van boodschappen en sporten.
Vanaf de plaatsing worden duidelijke woon- en behandelafspraken gemaakt, in een weekprogramma met een verplichte zinvolle daginvulling.
Mocht het gebeuren dat de open behandelomgeving toch onvoldoende houvast biedt, dan kan er tijdens een behandeltraject op momenten een time-out worden ingezet. Dit gebeurt natuurlijk niet zomaar van het ene op het andere moment en is altijd in nauw overleg met alle betrokkenen. Een time-out is vooral bedoeld om weer te kunnen herstellen en terug te keren in het Fasehuis en de behandeling.
Afhankelijk van de aard en ernst van de problematiek kunnen tegelijkertijd verschillende vormen van therapie worden ingezet door het multidisciplinaire behandelteam, waaronder procesdiagnostiek, psycho-educatie, forensische therapie, mentaliserende basis therapie voor adolescenten, systeemtherapie en traumatherapie.
De behandeldoelen worden in gezamenlijkheid bepaald met de jongere, de ouders of opvoeders, de gezinsvoogd en/of Jeugdreclasseringsmedewerker. Bij de 18-jarige cliënten zijn ook een mentor en vaak bewindvoerder betrokken.
Het hebben van een zinvolle daginvulling zoals een school, werk of dagbesteding is bij het FCAJ een behandelvoorwaarde. Soms is dit nog niet geregeld bij de plaatsing. Dat betekent dat er in de eerste periode wordt aangemeld bij een dagbestedingsplek. Samen met de maatschappelijk werker en mentoren kan je indien gewenst in de tussentijd verder onderzoeken en oriënteren op een alternatief. Het FCAJ biedt ook een interne leer- en werkplek aan in een koffiebedrijf. Hier wordt begeleiding geboden door de werkmeester van het FCAJ in nauwe samenwerking met de maatschappelijk werker.
Therapievormen
Afhankelijk van de aard en ernst van de problematiek kunnen tegelijkertijd verschillende therapievormen worden ingezet door het multidisciplinaire behandelteam, waaronder procesdiagnostiek, psycho-educatie, forensische therapie, mentaliserende basis therapie voor adolescenten, systeemtherapie en traumatherapie.
De behandeldoelen worden in gezamenlijkheid bepaald met de client, de ouders of opvoeders, de gezinsvoogd en/of Jeugdreclasseringsmedewerker. Bij cliënten vanaf 18 jaar zijn vaak ook een mentor en bewindvoerder betrokken.
Handelingsgerichte Procesdiagnostiek (HGPD) is een werkwijze waarin diagnostiek en aanpak in de behandeling hand in hand gaan. Middels regelmatig terugkerende gesprekken waarin de beleving en vragen rond het functioneren van de client centraal staan, krijgen we met elkaar steeds beter zicht op de diagnostiek, kernprobleemverklaring, behandelbehoefte en bejegeningsstrategie. Onder procesdiagnostiek wordt ook verstaan dat de therapeut voortdurend zoekt naar signalen voor bijstelling van de startdiagnose.
Psycho-educatie is een vorm van voorlichting en educatie binnen de geestelijke gezondheidszorg, gericht op het vergroten van kennis en begrip over een psychische aandoening, zowel bij de cliënt als bij diens naasten. Het doel is om de cliënt en zijn omgeving handvatten te geven om beter met de aandoening om te gaan en de kwaliteit van leven te verbeteren.
De behandeling van gedragsstoornissen en persoonlijkheidsstoornissen omvat vaak een combinatie van therapieën en ondersteuning, zowel voor de adolescent als het gezin. Het FCAJ maakt veel gebruik van Mentaliserende Bevorderende Therapie (MBT voor adolescenten), gedrags- en cognitieve therapie. Soms wordt ook een medicamenteuze behandeling ingezet. Ouderbegeleiding en systeemtherapie zijn belangrijke onderdelen van de behandeling om de omgeving van de adolescent te betrekken.
Forensische therapie is een vorm van geestelijke gezondheidszorg die zich richt op mensen die in aanraking zijn gekomen met justitie, vanwege een strafbaar feit en waarbij psychiatrische problemen een rol spelen of dreigen te spelen. Het doel is om recidive te voorkomen en de maatschappij te beschermen, door middel van behandeling en begeleiding. Het maken van een delictanalyse en van delictpreventieplannen zijn veelvoorkomende benaderingen. Het met elkaar maken van een delict risico-taxatie is daarbij een belangrijk onderdeel.
Traumatherapie is een gespecialiseerde vorm van therapie die gericht is op het verwerken van traumatische ervaringen en de gevolgen daarvan. Het helpt mensen om de emotionele, psychische en lichamelijke klachten die door een trauma zijn ontstaan, te verminderen of te laten verdwijnen, zodat ze hun leven weer kunnen oppakken. Bij het FCAJ wordt gebruik gemaakt van EMDR en van reconstruerende exposure therapie.
Is een vorm van psychotherapie en wordt ook wel relatie- en gezinstherapie genoemd. Het belangrijkste kenmerk van systeemtherapie is dat belangrijke naaste zoals de partner, broer, zus, ouder en/of vrienden betrokken worden bij de therapie. Er is veel aandacht voor de onderlinge interactie patronen en de verbetering hiervan.
Behandeling voor problematisch middelengebruik combineert vaak therapie, zoals cognitieve gedragstherapie (CGT) of Brains4Use, om gedachte en gedrag te veranderen, met ondersteuning bij ontwenningsverschijnselen en terugvalpreventie door middel van motiverende gespreksvoering, groepstherapie en soms medicatie.
Dit is een groepstherapie waar iedereen die in het huis woont aan deelneemt. Onder begeleiding van iemand uit het woonteam en iemand uit het behandelteam bespreken we belangrijke behandelthema’s en de normen en waarden binnen een groepsdynamiek. Dit kan gaan over veiligheid en pesten, voor jezelf leren opkomen of juist ruimte leren geven aan een ander, maar ook wat het betekent om te stoppen met middelenmisbruik.
Crisisinterventie is een vorm van snelle, kortdurende hulpverlening gericht op het stabiliseren van een individu of gezin in een acute crisissituatie. Behandelinterventies zijn gericht op herstel en terugkeren in de behandelvoorwaarden en afspraken die nodig zijn voor voortgang in de behandeling. Dit kan zijn dat iemand wordt gemotiveerd om zijn medicatie weer in te nemen en dat er veiligheidsafspraken worden gemaakt. Het doel is om verdere schade te beperken, de veiligheid te waarborgen en de persoon of het gezin te helpen terug te keren naar een stabieler functioneren.
Duur behandeling
Het behandeltraject duurt gemiddeld 2 jaar en hierna stromen cliënten veelal uit naar een WLZ-plek (GGZ 3of 4 plek) en in sommige gevallen naar een WMO-plek of gaan terug naar familie.
Elke 6 tot 8 weken evalueren we met elkaar, tijdens het grootoverleg, hoe het gaat en/of we bepaalde behandeldoelen moeten bijstellen. Tijdens dit overleg wordt informatie gegeven over de voortgang in de behandeling en deze informatie wordt vastgelegd in het behandelvoortgangsformulier.
Tijdens het grootoverleg kunnen allerlei vragen worden gesteld aan het behandelteam. Het kan zijn dat er in de tussentijd ook vragen of onduidelijkheden zijn. Ouders kunnen dan contact opnemen via het Fasehuis met de forensisch orthopedagoog (zie hoofdmenu onder client en omgeving) en de verwijzer met de forensisch maatschappelijk werker of psycholoog (zie hoofdmenu onder professionals).
Veel van de cliënten gaan op gezette tijden in het weekend naar huis of logeren elders. We bereiden dit met elkaar in de behandeling altijd voor, zodat alle neuzen dezelfde richting op wijzen. Cliënten leren in de behandeling zowel met hun mentor van het woonteam, als het behandelteam te communiceren, zodat we van elkaar weten wie waar heen gaat en waarmee we bezig zijn.
Na FCAJ
In het tweede behandeljaar wordt met elkaar een uitstroomtraject voorbereid. De Jeugdreclasseringsmedewerker of mentor ondersteunt hierbij. Dit kan betekenen dat er eerst een WLZ- of WMO-indicatie moet worden aangevraagd, alvorens gericht kan worden gezocht naar een nieuwe woon- en/of behandelplek voor lange termijn.
Het vinden van een geschikte nieuwe woonplek kost vaak veel tijd omdat er in Nederland weinig passende WLZ-plekken zijn of omdat er een lange wachtlijst is. Veel cliënten hebben de wens om terug te keren naar de regio waar ze vandaan komen of daar te gaan waar familie woont. Er moet daarnaast veel worden georganiseerd op praktisch niveau. Denk bijvoorbeeld aan het vinden van een nieuwe huisarts of psychiater die het medicatie beleid gaat overnemen of aan het regelen van allerlei financiele zaken. Als een nieuwe plek is gevonden dan wordt er gefaseerd toegewerkt naar een overstap. Het is belangrijk om te wennen en je draai te vinden. Het FCAJ biedt ook begeleiding aan de vervolgplek voor een warme overdracht, zodat zij weten wie je bent en wat je nodig hebt.
Neem een kijkje
Een video om een indruk te krijgen van het verblijf en de behandeling bij het FCAJ
Voorbeeld video
